Dodatkowe, poświęcone w całości kwestiom finansowym posiedzenie Komisji Wspólnej odbędzie się 24 czerwca, zapowiedział współprzewodniczący KWRiST ze strony samorządowej. A na kwietniowym spotkaniu dyskutowano m.in. o finansowaniu zadań zleconych.
Debata o finansach
Czerwcowe posiedzenie Komisji Wspólnej zaplanowane na 24.06 poświęcone będzie w całości finansom: ewaluacji nowej ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, a także kwestii finansowania zadań zleconych oraz wyliczaniu tzw. potrzeb oświatowych – zapowiedział Mieczysław Kieca, prezydent Wodzisławia Śląskiego, współprzewodniczący Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego ze strony samorządowej. I poprosił wiceminister finansów, Hannę Majszczyk o przesłanie odpowiednio wcześniej materiałów dotyczących ewaluacji ustawy tak, by można było przeprowadzić merytoryczną debatę.
– Informujemy o tym z prawie dwumiesięcznym wyprzedzeniem, żeby wszyscy mogli przygotować swoje kalendarze do tego spotkania – powiedział prezydent Kieca.
Dodał, że „zwykłe” spotkanie Komisji odbędzie się w związku z tym w pierwszym tygodniu lipca. To oznacza, że w lipcu Komisja zbierze się 2 razy – tradycyjnie bowiem pod koniec lipca podejmuje decyzję dotyczącą zmian granic administracyjnych gmin.
Zadania zlecone w analizie NIST
Prof. Paweł Swianiewicz przedstawił analizę Narodowego Instytutu Samorządu Terytorialnego dotyczącą finansowania zadań zleconych przeprowadzoną na podstawie badania sondażowego obejmującego 115 gmin, 16 miast na prawach powiatu, 41 powiatów i 8 województw, po dwa zadania dla każdej z grup samorządów.
Wynika z niej, że zadania zlecone samorządom z zakresu administracji rządowej od lat są niedofinansowane. Dotacja na te zadania wyniosła w 2025 roku 33 mld zł, tj. około 7% całości dochodów JST. Dokonując podwójnej ekstrapolacji można założyć, że dopłaty na wybrane do badania zadania w skali kraju wyniosły około 749 mln zł, a łączne dopłaty do wszystkich zadań zleconych mogły wynieść ponad 2 mld zł i jest to prawdopodobnie wynik zaniżony.
Podsumowując analizę prof. Swianiewicz powiedział, że wiedza – zarówno z perspektywy administracji rządowej, jak i samorządowej jest bardzo niepełna i należy kontynuować prace z obu stron, by znaleźć rozsądne rozwiązania.
Perspektywa miasta
Prezydent Ciechanowa, Krzysztof Kosiński podał przykład swojego miasta, które złożyło 2 pozwy przeciw Skarbowi Państwa za zbyt niskie dotacje na zadania zlecone; jedną sprawę Ciechanów wygrał, druga trwa już… 6 lat.
– Prokuratoria Generalna, która reprezentuje Skarb Państwa robi wszystko, by przedłużać sprawę w nieskończoność, pomimo że opinia biegłego w tej sprawie jest jednoznaczna i korzystna dla samorządu. Jestem przekonany, że za kilka lat zapadnie korzystny dla nas wyrok i odsetki będą wyższe niż roszczenie, które wynosi 6 mln zł – mówił prezydent Kosiński i zaapelował, by rząd potraktował analizę NIST-u jako szansę na zmianę finansowania zadań zleconych.
Prezydent Mieczysław Kieca dodał, strona samorządowa postanowiła wesprzeć Ministerstwo Finansów, które podjęło się uporządkowania kwestii zadań zleconych. Dlatego 9 kwietnia wysłała pismo do ministerstwa, w którym wskazała grupy zadań zleconych zgodnie z ustawami i podziałem na poziomy samorządowe – gminy, powiaty i województwa – z prośbą o wskazanie dysponentów środków, budżety itp., by uporządkować ten system.
– Wszyscy uważamy, że należy zapłacić za wykonaną pracę i że niepotrzebne, choć w obecnej sytuacji nieuniknione są spory sądowe, bo potem to budżet państwa ponosi koszty tych procesów – podsumował prezydent Kieca.
Więcej w kwietniowym numerze „Samorządu Miejskiego”.
Materiał prasowy: Związek Miast Polskich