Za zgodą Autora – p. Mikołaja Siemaszki – przekazujemy do wykorzystania przez samorządy członkowskie Związku dwa opracowania, stanowiące praktyczną pomoc dla osób planujących, finansujących, zlecających i odbierających nasadzenia:
- „Katalog rodzimych gatunków roślin do nasadzeń w różnych siedliskach, w tym w trudnych warunkach miejskich. Dobór gatunków według warunków siedliskowych i wartości dla bioróżnorodności”.
- „Gatunki obce, których nie należy sadzić. Lista gatunków zakazanych, inwazyjnych, potencjalnie inwazyjnych i odradzanych prewencyjnie wraz z rodzimymi alternatywami”.
Gatunki obce których nie należy sadzić – 2026.docx
Katalog rodzimych gatunków do nasadzeń – 2026.docx
Autor opracowań, p. Mikołaj Siemaszko, jest przyrodnikiem i edukatorem. Należy do Zespołu ds. Zapylaczy przy Ministerstwie Klimatu i Środowiska, współpracuje z samorządami i instytucjami publicznymi przy działaniach dotyczących zieleni i ochrony przyrody. Jest autorem cyklu 11 artykułów o inwazyjnych gatunkach obcych opublikowanego w czasopiśmie „Zieleń Miejska” oraz uczestniczy jako ekspert w pracach Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii nad narzędziem dotyczącym zieleni niskiej.
Powyższe opracowania nie sprowadzają zagadnienia wyboru gatunków do nasadzeń do prostego podziału na gatunki rodzime i obce. Nie każdy gatunek rodzimy nadaje się do każdego stanowiska i nie każdy gatunek obcy jest inwazyjny. Dlatego materiały uwzględniają wymagania siedliskowe, wartość roślin dla różnorodności biologicznej, rozpoznane ryzyko inwazyjności oraz status poszczególnych gatunków.
W inwestycjach publicznych rośliny bywają wybierane przede wszystkim ze względu na cenę, dostępność albo walory dekoracyjne. Zbyt rzadko bierze się pod uwagę ich dopasowanie do siedliska, znaczenie dla rodzimej fauny oraz ryzyko rozprzestrzeniania się poza miejsce nasadzenia. Skutkiem mogą być nietrwałe nasadzenia, wyższe koszty pielęgnacji i wymiany roślin, a w przypadku gatunków inwazyjnych także długotrwałe koszty ich późniejszego ograniczania lub usuwania.
Opracowania można wykorzystać między innymi:
- przy przygotowywaniu projektów nasadzeń i standardów utrzymania zieleni;
- w opisach przedmiotu zamówienia, dokumentacji przetargowej i umowach z wykonawcami;
- podczas oceny projektów finansowanych ze środków publicznych;
- przy inwestycjach drogowych, retencyjnych, oświatowych i rekreacyjnych;
- w działaniach dotyczących ochrony różnorodności biologicznej i adaptacji do zmian klimatu;
- jako materiał pomocniczy dla pracowników urzędów, zarządów dróg i zieleni, jednostek organizacyjnych, spółek komunalnych, projektantów oraz wykonawców.
Materiały zostały udostępnione publicznie, można je bezpłatnie wykorzystywać i przekazywać dalej w niezmienionej formie, z zachowaniem informacji o autorze. Mają one charakter pomocniczy i nie zastępują obowiązujących przepisów ani oceny warunków konkretnej inwestycji.